Әлемдік демографиялық ахуалдарды және болжамдарды шолу

     2015 жылғы шілдеде БҰҰ экономикалық және әлеуметтік істердің департаменті халықтың саны саласындағы болжамдардың кезекті жаңарту қолжетімді болып жасалынды және статистиканы жаңарту есебінде оның қарқындары артты.

     Қазіргі кезде 2030 жылы әлемдік халық саны 8,5 млрд.1  адамға жететіндігі күтілуде, 2010 жылмен салыстырғанда 23 %  және 2015 жылмен 16% артады.

     Әлем халқының төменгі табыс деңгейі 45%, орташа - 15%, жоғары - 5,3% өседі. Бұндай жағдайда, әлемде одан әрі бай және кедей мемлекет арасында үзілу салдары үдейді. 735 млн. адамға жуық деңгейде Европа халқы өзгеріссіз қалады, Қытайда 2030 жылға 1 416 млн. дейін өседі және 2022 жылы Үндістанның халқы саны бойынша бірінші орынға жол береді. Азия үлесі 2010 жылы 60%-дан 2030 жылға 58% дейін ақырындап төмендей береді, сол уақытта Африканың үлесі 15 бастап 20% дейін өседі.

              Жалпы халық саны, млн. адам

 

    2010

        2015

        2020

     2030

Толықтай әлемде

6 930

7 349

7 758

8 501

Табыстарының деңгейі жоғары елдер

1 366

1 401

1 431

6 099

Табыстарының деңгейі орташа елдер

5 003

5 306

5 597

6 099

Табыстарының деңгейі төмен елдер

558

639

727

924

Африка

1 044

1 186

1 340

1 679

Азия

4 170

4 393

4 598

4 923

Қытай

1 341

1 376

1 403

1 416

Еуропа

735

738

740

734

Латын Америка

600

634

667

721

Солтүстік Америка

344

358

371

396

     Әлемдегі халықтың өсу қарқыны 2015 жылы 1,15% бастап 2020 жылы - 1,04% дейін, және 2030 жылы - 0,83% төмендейді. Халықтың өсу қарқыны жүз жылдың соңында жылына 0,13% құрайды, ал 2050 жылдардың ортасында 10 млрд. планкадан атап өтіп халықтың саны 11 млрд. адам деңгейіне тұрақтандырылады.

     АҚШ-та 2015 жыл 322 млн. бастап 2030 жылы 355 млн адамға дейін халық санының өсуі, Ресей Федерациясында 2015 жылы 143 млн. бастап 2030 жылы 138 млн. дейін халық санының қысқаруы күтілуде.

     2030 жылы 2015 жылмен салыстырғанда қысқартылатын ең көп халықтың саны Болгарияда (-12%), Румыния және Ливанда (-10%), Украинада (-9%), Латвия мен Литвада (-8%), Сербия, Хорватия, Босния  және Герцоговина, Венгрия, Молдовияда (-6%), Белорусь, Эстония, Жапонияда (-5%) болжамдалады.

     Ең ірі мемлекеттер арасында Сирияда (+55%), Иракта (+48%) ,Палестинада (+45%), Йемен және Афганистанда (+35%), Кувейте (+28%), Сауд Аравияда (+24%). 

     ТМД елдерінің арасында адамның санының ең көп өсуі Тәжікстанда (+31%), Қырғызстанда (+19%), Өзбекстан және Түркменістанда (+15%) күтіледі.

     Қазақстанда адам саны - 14% өспек; 2020 жылда халықтың саны -18,6 млн. құраса, 2030 жылы 20,1 млн. адамға жетпек. Алайда өсу қарқыны 2015 жылы 1,46% бастап 2020 жылы 0,96% дейін және 2030 жылы 0,62% дейін төмендейді. Осындай толықтай беталыс табысы орташа  деңгейілі елдер үшін жалпы көрініс деп табылады: 2015 жылы - 1,15%, 2020 жылы - 1,02% және 2030 жылы - 0, 75%.

1 ақпарат http://esa.un.org/unpd/wpp/DataQuery/ - сілтемеден алынды

03.11.2015
176