Қазақстан экономикасының түрлі кәсіп мамандарына және біліктілік деңгейіне деген қажеттілігі болжам негізінде анықталады

Еңбек нарығының қажеттіліктерін мемлекеттік деңгейде зерттеу және болжау дамыған елдерде кеңінен қабылданған тәжірибе болып табылады. Мемлекет тапсырысы бойынша үкіметтік ұйымдардың немесе тәуелсіз зерттеу агенттіктерінің дайындайтын болжамында алдағы 5-10 жылда қандай да бір мамандыққа деген сұраныстың қандай болатыны көрсетіледі. Бұл ақпарат қажетті кәсіби даярлық деңгейі бар нақты бір маман санын даярлау жөнінде білім беру мекемелеріне «тапсырыс» жасауға мүмкіндік береді.

Еңбек нарығының қажеттіліктерін болжау Қазақстанда да жүргізіліп келеді, алайда бұл жүйе жаңалануы тиіс. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі еңбек нарығында бүгінгі күні бар кәсіптердің егжей-тегжейлі тізімін – Ұлттық қызметтер жіктеуішін қалыптастырған. Ескі жіктеуіш ақпаратты толығымен тәптіштеп көрсетпейтін. Сондықтан болжау кезінде, мысалы, дәрігерлерге деген қажеттілік бар екені көрсетілсе де, бұл қажеттілік нақты қай маманмен байланысты – кардиологпен бе, терапевтпен бе, әлде хирургпен байланысты екенін анық көрсетіп бермейтін. Мемлекеттік органдар, қауымдастықтар, Кәсіподақтар федерациясы, ҰКП және де көптеген жекеменшік компаниялардың жәрдемдесуі арқасында қайта дайындалатын жаңа жіктеуіш нақты кәсіптерді толығымен егжей-тегжейлі түрде тәптіштеп талдауға мүмкіндік береді.

 «Еңбек дағдыларын дамыту және жұмыс орындарын ынталандыру» жобасы аясында ҚР-да еңбек нарығын болжайтын қолданыстағы жүйеге талдау жүргізіліп, тиісті халықаралық тәжірибе зерттелінеді. Алынған ақпарат негізінде еліміздегі еңбек нарығын болжауға арналған оңтайлы тәсілдеме таңдап алынып, тиімді жүйені құруға арналған іс-шаралар жоспары қалыптастырылады.

е «Еліміздегі әрбір кәсіп туралы гжей-тегжейлі ақпаратты жинақтаған сайтты көз алдыңызға елестетіп көріңізші, - дейді Еңбек ресурстарын дамыту орталығының вице-президенті Тахир Жастілекұлы Аслялиев. – Қанша адам осы кәсіппен айналысады, олардың еңбек функциялары қандай, жалақысы қанша, бұл кәсіпті игеру үшін қандай мамандықты оқу керек және қайда оқуға болады, оқу мекемелерінің рейтингі қандай, қазір осы кәсіптегі бос жұмыс орындарының саны қанша, бірнеше жылдан кейін бұл кәсіпке деген сұраныс бола ма – біз бүкіл осы ақпаратты 2021 жылы бір жерге жинақтап, оны ыңғайлы түрде ұсынуды көздеп отырмыз».

 «Кәсіптер жолсілтемесі үшін Enbek.kz электрондық еңбек биржасының алаңы қолданылады, - дейді Еңбек министрлігі Еңбек ресурстарын дамыту орталығының президенті Дәулет Рашидұлы Арғандықов. – Қазір биржа әртүрлі ақпарат көздерінен бүкіл бос жұмыс орындары мен түйіндемделерді жинап, азаматтарға жұмысқа орналасуға көмектесіп жатыр. Биржа дамыған сайын, ол отандық еңбек нарығы туралы басты ақпарат көзі ретінде қызмет етіп, аналитика, статистика және болжамды ұсынатын болады».

Мүдделі тұлғалардың барлығы үшін қолжетімді болатын шынайы әрі сенімді болжау ақпараты келешекте белгілі бір кәсіптегі жұмысшылар мен оларға арналған жұмыс орындарының арасалмағын теңестіруге мүмкіндік бермек. Еңбек нарығының қажеттіліктерін зерттеу және болжау жүйесі Қазақстан азаматтарын кәсіби бағдарлау үшін негіз болады. Қолда бар болжамға негізделе отырып, талапкерлер мамандық таңдаса, жоғарғы оқу орындарының түлектері қандай жұмысқа орналасқысы келетінін анықтай алады, ал еңбектегі азаматтар мен жұмыссыздарға қайта оқыту бағдарламалары ұсынылады.

06.12.2017
608