Елордада Ұлттық біліктілік жүйесін дамыту мәселелері талқыланды

Нұр-Сұлтан қаласында ҚР Премьер-Министрінің орынбасары Б.Сапарбаевтың, ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Б.Нұрымбетовтің және «Еңбек ресурстарын дамыту орталығы» АҚ президенті Т.Дүйсенованың, Ұлттық кеңестің мүшесі болып табылатын бірқатар Министрліктердің вице-министрлерінің, «Атамекен» ҰКП, қоғамдық бірлестіктер мен компаниялардың өкілдерінің қатысуымен Салалық біліктілік шеңберін және кәсіптік стандарттарды әзірлеу мәселелері бойынша біліктілік жөніндегі ұлттық кеңестің отырысы өтті.

 Бердібек Сапабаев  отырыстың басында Еңбек ресурстарын дамыту орталығы (бұдан әрі - Орталық) жанынан Жобалау офис құруға тапсырма бергенін айтты.

 «Еңбек ресурстарын дамыту және жұмыскерлердің біліктілігін арттырумен байланысты  шаралар бір стратегияның маңызды бөлігі деп санаймын. Орталықта құрылған алаңда салалық біліктілік шеңберін  ( бұдан әрі - СБШ) және кәсіптік стандарттарды дайындау барысында үйлестіру, әдістемелік көмек және бақылау жүзеге асырылатын болады» -  деді ол.

 ҚР Премьер-Министрінің орынбасары, сондай-ақ Ұлттық біліктілік жүйесі  (бұдан әрі - ҰБЖ) 2012 жылы басталғанын еске салды. Өткен кезеңде нормативтік-құқықтық база дайындалды, ҰБЖ, СБШ және кәсіптік стандарттарды даярлау бойынша әдістемелік басшылықтар әзірленді. БҒМ орта кәсіптік білім деңгейінде қолдану үшін 350 кәсіптік стандарт және  Еңбекині мен «Атамекен» ҰКП үйлестіруімен 70-ден астам кәсіптік стандарт даярланды. 2018 жылдан бастап кәсіптердің жаңа жіктеуіші енгізілді, оған сәйкес статистикалық ақпаратты және еңбек нарығының жай-күйін талдау жиыны жүргізіледі.

 «Алайда, ашық айту керек, жүргізілген жұмыстарға қарамастан, көрінетін нәтиже жоқ. Ең маңыздысы - жұмыстың үйлесімділігі және процеске қатысушы болып табылатын СБШ және кәсіптік стандарттарды әзірлеуге тартылған ҰКП, БҒМ, Еңбекмині, басқа да уәкілетті орталық мемлекеттік органдар, кәсіпорындар, білім ұйымдары мен қауымдастықтары арасындағы тікелей бағытталған өзара іс-қимылдың жоқ екендігін» - Сапарбаев атап өтті.

Сөзінің соңында ол «Қазақстанды әлеуметтік жаңғырту: жалпыға ортақ еңбек қоғамына қарай жиырма қадам» бағдарламалық мақаласында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 3 негізгі міндет қойғанын еске салып өтті: олар әрбір мамандық үшін Жол картасы болып табылатын ҰБЖ құру бойынша  жұмыстың бәріне күш салу; ҰБЖ арқылы әрбір мамандыққа кәсіптік алаң құру; ҰБЖ шеңберінде әзірленген кәсіптік стандарттар мамандарды даярлау барысында оқу орындарында қолданатын білім беру бағдарламаларының бастамасы болуын қамтамасыз ету.

Біржан Нұрымбетов өз кезегінде ҰБЖ одан әрі дамыту үшін алдыңғы қатарлы шаралар анықталғаны туралы хабардар етті, олардың ішінде: 36 СБШ және 480 кәсіптік стандарт (бұдан әрі – КС) әзірлеу; Біліктілік жөніндегі ұлттық кеңес және Ұлттық біліктілік органын құру; кәсіби біліктіліктер туралы ҚР заңын қабылдау; сертификаттау мен біліктілікті тану бойынша тәуелсіз орталықтар құру.

Нұрымбетовтің сөзінше, биылғы жылы екі негізгі бағыт бойынша жұмыс басталады: 2019 жылдың соңына дейін экономиканың 12 басым саласы бойынша 36 СБШ мен 480 КС әзірлеу жұмысы басталып кетті; ҰБЖ дамыту бойынша одан арғы стратегиялық іс-қимылдарды анықтау үшін ағымдағы жылғы шілдеде 2025 жылға дейінгі жол картасы бекітілді.

Министр бірінші бағыт бойынша жұмыс шеңберінде ЕРДО базасында жобалау тобы құрылғаны, оның құрамына салалық мемлекеттік органдардың, салалардағы жетекші кәсіпорындардың, «Атамекен» ҰКП-ны, білім беру ұйымдарының өкілдері, СБШ мен КС әзірлеушілер кіретіні туралы айтып өтті. Бұл ретте СБШ мен КС әзірлеу үшін дербес жауапкершілік мемлекеттік органдардың тиісті салаларға жетекшілік ететін вице-министрлеріне жүктелген.

«Алға қойылған мақсаттар мен міндеттерді жүзеге асыруға кедергі келтіріп отырған бірқатар мәселелер бар. Атап айтқанда, жобалау офисінің тиісті мемлекеттік органдармен және ұйымдармен өзара іс-қимыл жасауында қиындықтар болып жатады, бұл жобаны іске асыру мерзімдерінен көрініс табады. Осыған байланысты біз толыққанды Жобалау офисін құрдық, оның арқасында барлық бизнес-процестер жүйелендіріледі, кәсіптік стандарттар әзірлеушілерге де, мемлекеттік органдар үшін де білікті консультанттарға қажетті әдістемелік қолдау берілетін болады», - деп атап өтті   Б. Нұрымбетов.

Қызметтің екінші бағыты бойынша іс-шаралар екі кезең бойынша іске асырылады: 2019-2020 жылдар – кәсіптік стандарттар әзірлеу және оларды білім беру процесіне енгізу; 2021-2025 жылдар – заңнамалық база қалыптастыру және біліктіліктерді халықаралық тану.

Жобалау офисі қалай жұмыс жасайтыны жайлы Тамара Дүйсенова айтып берді.

«Қойылған міндеттерді тиімді шешу үшін біз жобалық басқару механизмін енгіземіз. ЕРДО базасында Еңбек және халық әлеуметтік қорғау министрлігі қызметінің Ұлттық біліктілік жүйесі, нәтижелі жұмыспен қамту, атаулы әлеуметтік көмек, әлеуметтік-еңбек саласын цифрландыру сияқты төрт негізгі бағыты бойынша әлеуметтік-еңбек саласын дамыту жөніндегі бірыңғай жобалау офисі құрылды», - деді Т. Дүйсенова. 

ЕРДО-ның Президенті Еңбек министрілігінің барлық жобалар пакетін бірыңғай Жобалық офисте іске асыру көптеген ұйымдастырушылық-әдістемелік мәселелерді шешуге, атап айтқанда әр бағыт бойынша нақты мақсат-міндеттерді белгілей отырып, жобалар пулын басқару архитектурасын құруға; Жобалау офисінің жобаны іске асыруға қатысатын мемлекеттік органдармен өзара әрекеттесу процесін реттеуге; Жобалау офисін жобаларды жүйелі жоспарлау, іске асыру, мониторингтеу, үйлестіру, түзету және аяқтау үшін тиісті басқарушы құжаттар пакетімен қамтамасыз етуге; Жобалау тобының мүшелері мен тиісті мемлекеттік органдар арасында дербес жауапкершілікті бекітуге мүмкіндік береді деп сенеді. 

«Жобалық менеджмент қолданылатын нақ осы траектория барлық қатысушылардың өзара әрекеттесуінің нақты жүйесін құруға, сондай-ақ барлық бағыттар бойынша туындайтын мәселелерді жедел шешуге мүмкіндік беретінін сөзсіз», - деп атап өтті. Т. Дүйсенова.

Отырыс барысында ҚР Премьер-Министрінің орынбасарына жобалық басқару мысалдарымен және механизмдерімен таныстырды, ЕРДО базасында құрылған жобалық офисті көрсетіп өтті. Бердібек Сапарбаев жасалған жұмысқа оң бағасын беріп, нақты тапсырмалар берді.

Мысалы, Еңбек министрлігіне 1 қазанға дейін базалық білім беру ұйымдарын және базалық кәсіпорындарды таңдау, еліміздің ұйымдары мен кәсіпорындарында КС енгізу мәселелерін реттейтін нормативтік құқықтық актілер әзірлеп, бекіту тапсырылды. Осы мерзімде министрлік орталық мемлекеттік органдармен бірлесіп, Қазақстанның жаңа кәсіптер атласын әзірлеу жөніндегі жол картасын дайындауға, сондай-ақ осы процеске қатысатын сарапшыларға қойылатын біліктілік талаптарын айқындауға тиіс.

ҚР БҒМ-ға 1 қазанға дейін білім беру ұйымдарының КС әзірлеу мен білім беру бағдарламаларын дайындау процесіне қатысу процедураларын реттейтін нормативтік құқықтық актілер әзірлеп, бекіту, 1 қарашаға дейін КС негізінде әзірленетін білім беру бағдарламаларының тізбесін айқындау, оларды дайындау графигін бекіту және жаңа оқу жылынан бастап оларды енгізу тапсырмасы берілді.

Орталық мемлекеттік органдарға (ИИДМ, АШМ, БҒМ, ҰЭМ, МСМ, Энергетикамині, Еңбекмині, СИМ, ЦДИАӨМ, АҚДМ, ЭГжТРМ) 2020 жылғы 1 қаңтарға дейін 36 СБШ мен 480 кәсіптік стандарт әзірлеп, келісімшарттарда көзделген мерзімдерде оларды бекіту тапсырылды.

28.08.2019
31